Abdullah al-Attiyah: Δηλώνει μόλις χθές, στις 28 Νοεμβρίου, ότι “οι τρέχουσες τιμές αργού είναι πολύ χαμηλές για να υποστηρίξουν επενδύσεις στη βιομηχανία παραγωγής πετρελαίου ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει στο μέλλον μία αύξηση της ζήτησης” και συνεχίζει: “όλοι μπορούμε να ζήσουμε με 70 δολάρια [το βαρέλι]. Με αυτή την τιμή μπορούμε να επενδύσουμε σε σοβαρά projects, αλλά κάτω από αυτό θα ήταν πάρα πολύ δύσκολο... ενώ projects μπορεί να αναβληθούν και μπορεί να παρατηρήσουμε έλλειψη στην αγορά”
Τον περασμένο Ιούλιο, μόλις 4 μήνες πριν, οι τιμή του αργού βρίσκονταν στα 147 δολάρια/βαρέλι. Την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου, η τιμή διαπραγμάτευσης του αργού έκλεισε στις αγορές στα 54 δολάρια/βαρέλι.
Στο μεταξύ όλες οι εταιρείες και τα μεγάλα διυλιστήρια κλείνουν τις συμφωνίες πώλησης αργού ή ραφιναρισμένων προϊόντων απ’ευθείας, αποφεύγοντας τους μεσάζοντες/traders/dealers και την καταβολή μεσιτικών.
Την ίδια στιγμή που ο OPEC ανακοίνωνε το Σάββατο 28 Νοε. 2009 ότι δεν θα προέβαινε σε καμία αλλαγή ως προς την ποσόστωση παραγωγής πετρελαίου, αναβάλλοντας για τις 17 Δεκ. 2009 οποιαδήποτε απόφαση για αύξηση στην εξόρυξη, ο Πρόεδρός του Chakib Khelil προειδοποιούσε (ποιόν άραγε) ότι τα διαθέσιμα αργού των βιομηχανοποιημένων κρατών/μελών του ΟΟΣΑ μπορεί να πέσουν στο χαμηλό 59 ημερών.
Τις ίδιες αυτές μέρες που οικονομολόγοι ανά τον κόσμο προβλέπουν οικονομική ύφεση για τουλάχιστον 2 με ορίζοντα 3 χρόνια, οι οικονομολόγοι του πετρελαίου προβλέπουν άνοδο των τιμών του πετρελαίου (και γενικά των ορυκτών καυσίμων) πολύ κοντά σε αυτές της περασμένης άνοιξης και των αρχών του καλοκαιριού. Αν και δυσκολεύονται να οριοθετήσουν χρονικά αυτή την άνοδο, εν τούτοις οι Jan-Hein Jesse, Coby van der Linde, και ο Fatih Birol του International Energy Agency, προβλέπουν ότι το 2010 προς 2011 η ζήτηση από την Κίνα, την Ινδία και γενικά χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, θα οδηγήσουν τις τιμές κοντά στα 150 [ενδεχομένως και ψηλότερα] δολάρια/βαρέλι, οδηγώντας εκ νέου την παγκόσμια οικονομία σε κρίση και νέα ύφεση, μόνο που αυτή το φορά τα πράγματα [προβλέπουν] ότι θα είναι χειρότερα.
Για να αποφευχθούν αυτά τα χειρότερα, πρέπει οι πετρελαιο-παραγωγές χώρες να μπορέσουν να αυξήσουν την ημερήσια παραγωγή στα 70 εκατομμύρια βαρέλια, γεγονός αδύνατο από οποιαδήποτε άποψη. Από την άλλη πρέπει όλες οι χώρες να προσπαθήσουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το πετρέλαιο, ειδικά η Βόρεια Αμερική και η Ευρώπη, δίνοντας περισσότερο τμήμα από τα αποθέματα στην Κίνα και στην Ινδία. Ένα γεγονός, που όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, θα οδηγήσει μοιραία σε γεωπολιτικές εντάσεις και ενδεχομένως σε αντιπαραθέσεις.
Ένα είναι σίγουρο σύμφωνα με τους παραπάνω αναλυτές: Η οικονομική κρίση ήρθε για να μείνει. Μπορεί να κάνει κύκλους με αισθητές διακυμάνσεις 2-4 ετών, αλλά η ενεργειακές εξαρτήσεις της οικονομικής μας ανάπτυξης αποτελούν την κεντρομόλο που μας κρατά μέσα σε αυτό το φαύλο κύκλο.
Δεν μπορώ όμως να μην αντι-παραβάλλω σε όλα τα παραπάνω ένα προσωπικό σχόλιο, δανεισμένο από την πετρελαϊκή κρίση των αρχών της δεκαετίας του 1970:
Μεσούσης της πετρελαϊκής κρίσης εκείνων των καιρών, το βράδυ της 19ης Δεκεμβρίου 1973 ο Johnny Carson (έχοντας πληροφορηθεί από πριν δηλώσεις του Harold Froehlich βουλευτή του Wiskonsin στη Βουλή των αντιπροσώπων, ότι “η Αμερικανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση καθυστερεί τους διαγωνισμούς προμήθειας χαρτιού τουαλέτας και αυτό μπορεί σε μερικούς μήνες να οδηγήσει σε έλλειψη του συγκεκριμένου προϊόντος”) σε ένα μονόλογο στο βραδινό τηλεοπτικό του show, αστειεύεται λέγοντας: “Ξέρετε τί εξαφανίζεται από τα ράφια των super-market; Το χαρτί τουαλέτας! Υπάρχει οξεία έλλειψη χαρτί τουαλέτας στις Ηνωμένες Πολιτείες!” Ως αποτέλεσμα αυτού του αστείου, 20 εκατομμύρια τηλεθεατές της συγκεκριμένης εκπομπής έτρεξαν την επομένη το πρωί να προμηθευθούν όσο περισσότερο χαρτί τουαλέτας μπορούσαν. Μέχρι το μεσημέρι της 20 Δεκ. 1973, όλα τα καταστήματα στις Η.Π.Α. είχαν εξαντλήσει όλα τους τα αποθέματα σε χαρτί τουαλέτας.
Παρά το ότι ο Johnny Carson μετά από λίγες μέρες ζήτησε συγνώμη για το αστείο και διέψευσε την οποιαδήποτε φήμη έλλειψης του σχετικού είδους, ο κόσμος βλέποντας τα άδεια ράφια ζητούσε ακόμη περισσότερο χαρτί τουαλέτας, παρατείνοντας τη φοβία για ενδεχόμενη έλλειψη! Εν τέλει, χρειάστηκαν 3 ολόκληρες εβδομάδες για να ξανα-γεμίσουν τα ράφια των καταστημάτων και να αποκατασταθεί η έλλειψη που στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ...
Το ουσιαστικό ερώτημα επομένως παραμένει: Υπάρχει πραγματική αδυναμία κάλυψης της μελλοντικής ζήτησης σε πετρέλαιο; Οι οικονομίες των αναπτυσσομένων χωρών εξαρτώνται άμεσα από την κατανάλωση στο Δυτικό κόσμο. Αυτή η απορρόφηση των παραγόμενων ειδών στις αναπτυσσόμενες χώρες από τη Δύση έχει πέσει κατακόρυφα, γεγονός που οδήγησε και στην πτώση των τιμών του πετρελαίου. Ποιο θα είναι το γεγονός-καταλύτης (αν υπάρχει) που θα οδηγήσει την κατανάλωση στα επίπεδα του προηγουμένου έτους; Ειδάλλως, οι αναπτυσσόμενες χώρες θα πρέπει να βρουν ή να δημιουργήσουν νέες αγορές προς αντικατάσταση του μεριδίου της χαμένης δυτικής αγοράς, γεγονός μάλλον αδύνατο.
Επιστρέφοντας στο ιστορικό πια παράδειγμα του Johnny Carson, μήπως τελικά η διεθνής κρίση-έλλειψη δεν είναι παρά μία λογιστική απώλεια κάποιων (πολύ σημαντικών) κεφαλαίων, που θα έχει ως φυσικό επακόλουθο τη δημιουργία επιχειρηματικών ευκαιριών που θα δελεάσουν λιμνάζοντα πραγματικά κεφάλαια ώστε να ενεργοποιηθούν άμεσα (επενδυόμενα) ή έμμεσα (υπό μορφή δανεισμού) σε παλαιές και νέες μορφές οικονομίας και επενδύσεων (ακίνητα σε αντιπαραβολή με την πράσινη ενέργεια), οδηγώντας έτσι την παγκόσμια οικονομία σε μετάβαση στον επόμενο οικονομικό κύκλο;
Πρωτοετής φοιτητής ων το 1989 στο Holy Cross στη Βοστώνη, ο καθηγητής Κος Athans, μας δίδασκε τη θεωρία του περί του οικονομικού κύκλου ως μία τεθλασμένη κινούμενη ευθεία που τέμνει μία ίσια γραμμή (το χρόνο) δημιουργώντας στα υψηλά της την ανάπτυξη και την ευημερία και στα χαμηλά της την κρίση και την ύφεση (the Apollo’s oracle το ονόμαζε). Ακριβώς 20 χρόνια μετά, αρχίζω να πιστεύω ότι όντως δεν υπάρχει ένας αέναος οικονομικός κύκλος και όντως κινούμαστε τέμνοντας το χρόνο, αλλά όχι συνεχόμενα και τεθλασμένα. Μάλλον με πηδηματάκια (frog leaps στα αγγλικά), δημιουργώντας μικρούς, επαναλαμβανόμενους, ανεξάρτητους, με ιδιώνυμα χαρακτηριστικά, οικονομικούς κύκλους ανά χρονική περίοδο.
Πιστεύω ότι ήμαστε σε αυτό ακριβώς το σημείο: της μετάβασης από έναν οικονομικό κύκλο, αυτόν της βασισμένης στην ενέργεια από ορυκτά καύσιμα βιομηχανικής οικονομίας μετά το 2ο Παγκόσμιο πόλεμο, σε ένα νέο κύκλο, της οικονομίας του 21ου αιώνα, που δεν ξέρω πώς θα τον χαρακτηρίσουμε μετά από μερικά χρόνια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου